Czy zdarzyło Ci się kiedyś iść ulicą swojego osiedla i pomyśleć: „Tutaj przydałoby się więcej drzew”, „Ten plac zabaw wymaga odświeżenia” albo „Brakuje nam w okolicy kina letniego”? Jeśli tak, to jesteś we właściwym miejscu. Szczecin to miasto, które zmienia się każdego dnia, a dzieje się to przede wszystkim dzięki aktywności osób, które w nim mieszkają. Szczeciński Budżet Obywatelski to  narzędzie stworzone właśnie po to, by Twoje spostrzeżenia i marzenia o lepszej przestrzeni mogły stać się rzeczywistością. W tym wpisie dowiesz się, jak przejść drogę od prostego pomysłu do  konkretnego projektu i dlaczego to właśnie Ty jesteś kluczem do sukcesu.

Czym dokładnie jest budżet obywatelski?

Budżet Obywatelski to nic innego jak demokratyczny proces, w którym to Ty i Twoi sąsiedzi decydujecie o tym, jak wydać część publicznych pieniędzy. Zamiast czekać na decyzje urzędników, to  mieszkańcy wskazują najpilniejsze potrzeby i wybierają projekty do realizacji. Środki na SBO nie są „dodatkowymi” pieniędzmi z zewnątrz – to wydzielona część budżetu miasta, którą samorząd oddaje bezpośrednio do Twojej dyspozycji.

Co ważne, pula tych środków ma tendencję wzrostową. Choć przepisy ustawowe wymagają przeznaczenia minimum 0,5% wydatków gminy, Szczecin dąży do poziomu 1% wydatków z roku poprzedniego. Oznacza to, że z każdą edycją możliwości wprowadzania pozytywnych zmian stają się coraz większe.

Zgłaszanie pomysłów przez mieszkańców

Cała przygoda z SBO zaczyna się od zgłoszenia projektu. Proces ten jest otwarty dla każdego mieszkańca Szczecina, który ma pomysł na poprawę jakości życia w swojej okolicy. Może to być nowa ścieżka rowerowa, warsztaty dla seniorów czy rewitalizacja skweru.

Zanim jednak wypełnisz wniosek, warto zastanowić się, czy Twój pomysł odpowiada na potrzeby innych osób – w końcu to projekt dla społeczności. Po wysłaniu propozycji przez platformę internetową (sbo.szczecin.eu), przechodzi ona przez etap weryfikacji w Urzędzie Miasta, gdzie sprawdza się jej zgodność z prawem, koszty oraz możliwości techniczne realizacji na danym terenie.

Dlaczego warto się zaangażować?

Możliwość zgłaszania własnych pomysłów

Zaangażowanie w SBO to przejście z roli obserwatora do roli sprawcy zmiany. Budżet Obywatelski daje Ci realną możliwość wpływania na rozwój swojej gminy i decydowania o wspólnej przestrzeni. To  szansa, by zaproponować rozwiązanie, które bezpośrednio poprawi komfort życia Tobie i Twoim bliskim.

Wpływ na rozwój miasta i dzielnic

Twoja aktywność ma znaczenie nie tylko lokalne, ale i ogólnomiejskie. Poprzez zgłaszanie projektów pomagasz samorządowi zrozumieć, jakie są rzeczywiste potrzeby poszczególnych dzielnic. Dzięki temu Szczecin rozwija się w sposób zrównoważony, odpowiadając na autentyczne problemy mieszkańców, a nie tylko na teoretyczne założenia planistyczne.

Kategorie projektów: Gdzie pasuje Twój pomysł?

Aby system był sprawiedliwy i obejmował różne potrzeby, projekty w SBO dzielą się na dwie podstawowe kategorie:

- Projekty ogólnomiejskie: Są one skierowane do wszystkich mieszkańców Szczecina. To tu zgłaszane są większe przedsięwzięcia o szerokim zasięgu oddziaływania, które powinny być dostępne i użyteczne dla osób z różnych części miasta.

- Projekty lokalne: Skupiają się na konkretnych obszarach miasta i wprowadzaniu zmian w  najbliższym otoczeniu. Każdy obszar ma przypisaną własną pulę pieniędzy, co gwarantuje, że mniejsze, dzielnicowe inicjatywy nie muszą konkurować z gigantycznymi inwestycjami miejskimi.

Co można sfinansować z Budżetu Obywatelskiego?

Katalog możliwości jest bardzo szeroki, co pozwala na dużą kreatywność autorów.

- Projekty infrastrukturalne: To tzw. „projekty twarde” – budowy, modernizacje i remonty. Może to być zagospodarowanie terenu rekreacyjnego, stworzenie nowego miejsca spotkań, poprawa infrastruktury dla pieszych i rowerzystów czy nasadzenia zieleni miejskiej. Takie projekty mają zazwyczaj trwały charakter i służą mieszkańcom przez wiele lat.

- Projekty społeczne i edukacyjne: Często nazywane „projektami miękkimi”. Obejmują one warsztaty, wydarzenia kulturalne, działania integracyjne czy edukacyjne. Kluczowym warunkiem jest tutaj to, aby były one nieodpłatne i dostępne dla wszystkich zainteresowanych mieszkańców.

Jakich projektów nie można zgłaszać?

 Aby uniknąć rozczarowania na etapie weryfikacji, warto znać ograniczenia. W ramach SBO nie przejdą pomysły, które:

- są tylko częścią większego zadania (np. sam projekt techniczny bez wykonania).

- Dotyczą remontów budynków (chyba że chodzi o poprawę dostępności dla osób z  niepełnosprawnościami).

- Zakładają zakup sprzętu dla podmiotów innych niż jednostki miejskie.

- Dotyczą zmian w rozkładach jazdy komunikacji miejskiej.

- Mają być realizowane na terenach Rodzinnych Ogródków Działkowych (ROD).

Te zasady mają zapewnić, że efekty SBO będą ogólnodostępne i bezpłatne dla każdego szczecinianina.

Kto może być autorem projektu?

To jeden z najważniejszych punktów: wnioskodawcą może być wyłącznie osoba fizyczna – mieszkaniec Szczecina. Co to oznacza w praktyce?

Osoba jako autor pomysłu: To Ty, jako konkretny człowiek, podpisujesz się pod wnioskiem i  bierzesz za niego odpowiedzialność. To Twoje osobiste zaangażowanie i znajomość okolicy są tu najważniejsze.

Instytucje mają zakaz: Szkoły, stowarzyszenia, fundacje czy firmy nie mogą zgłaszać projektów jako podmioty. Jeśli jednak pracujesz w takiej organizacji i masz świetny pomysł, możesz go zgłosić we własnym imieniu jako mieszkaniec.

Dlaczego Twoja rola jako autora jest kluczowa?

 Bycie autorem w SBO to coś więcej niż wypełnienie formularza. To wejście w rolę lidera lokalnej społeczności. Za każdą propozycją stoi konkretna osoba, która dostrzegła problem i postanowiła go rozwiązać. To Ty nadajesz projektowi kierunek, przygotowujesz jego opis i dbasz o to, by był zrozumiały dla innych. Pamiętaj, że Szczecin jest miastem, które współtworzą jego mieszkańcy. Twoje zaangażowanie pokazuje, że masz realną moc sprawczą. Nawet jeśli Twój pierwszy pomysł wydaje Ci się niewielki, może on przynieść korzyści setkom osób w Twojej okolicy. SBO to zaproszenie do wspólnego budowania miasta, w którym chce się żyć.

Zrób pierwszy krok – Twoje miasto czeka na Twoje pomysły!